(Social Distancing) ပွင်ႇဝႃႈသင်?

(Social Distancing) ပွင်ႇဝႃႈသင်? 

တၢင်းပဵၼ်ႁၢႆႉလူင် ၶူဝ်ႊဝိတ် ၼႆးတိၼ်း (COVID-19) သူဝ်ႇသျႄႇလ် ၻိတ်ႇသတႅၼ်းတိင်း(Social Distancing) ပွင်ႇဝႃႈသင်? 

ၶူးလႅင်းမုၼ်း 

တၢင်းပဵၼ်ႁၢႆႉလူင် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼႆးတိၼ်း (COVID-19) လႆႈၽႄႈၵႂႃႇထိုင်ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ 154 မိူင်းယဝ်ႉ။
①.  တၢင်းႁၢႆႉၸႃႉလူင်ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼႆးတိၼ်း (COVID-19) ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈဝႃႈတူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးၽူႈၵူၼ်းၼမ်ဢေႇၵႃႈႁိုဝ်?၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၽႄႈၸပ်းလႆႈတၢင်း ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း၊မႃးၸွမ်းတၢင်းလူမ်း “ၽွင်မုၼ်ႇမုၵ်ႉ(ၽုၼ်ႇမုၵ်ႉ)ၼမ်ႉမုၵ်ႈ”၊ “ၼမ်ႉလၢႆး” လႄႈ “ၶီႈၶၢၵ်ႇ ၶီႈတိူဝ်ႇ” ၶွင်ၵူၼ်းတီႈပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼႆးတိၼ်း (COVID-19)ၼၼ်ႉ ဢႆ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢမ်သေဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းတၢင်းၵႆထိုင်  (1-2 မီႇတႃႇ  ဢမ်ႇၼၼ် 6 ပေႇ) ။
①.  သူဝ်ႇသျႄႇလ် ၻိတ်ႇသတႅၼ်းတိင်း(Social Distancing) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈဝႃႈ Social ပွင်ႇဝႃႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း Distancing ပွင်ႇဝႃႈ လွင်ႈယၢၼ်ၵၼ်လွင်ႈႁၢင်ႇၵၼ်ၼႆလႄႈ၊ ၶႂ်ႈဝႃႈပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇၼႂ်း ဝူင်ႈၵႄႈၽူႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိူဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ပေႃးပဵၼ်လႆႈဢမ်ႇလီၵႂႃႇဝူင်ႈၵႄႈၽူႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ဢၼ်မီးၵူၼ်းဢိပ်ႉၵၼ်၊ ပေႃးပဵၼ်လႆႈႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉတီႈဢေႇသုတ်းမွၵ်ႈ 1-2 မီႇတႃႇ  ဢမ်ႇၼၼ် 6 ပေႇ၊ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၸင်ႇဢမ်ႇၸၢင်းမႃးထိုင်တူဝ်ႁဝ်းလႆႈ။
②.  လွင်ႈၶေႃႈမၢႆ Social Distancing ၼႆႉတေၸၢင်ႈႁေႉၵင်ႈလႆႈၽွင်ႈ၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတိတ်ႉၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼၼ်ႉထိူင်းၵႂႃႇလႆႈၽွင်ႈ၊ ႁူင်းယႃတင်းလူင်ၵေႃႈတေၸၢင်ႈႁပ်ႉၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႆႈတင်းသဵင်ႈ၊ လႄႈၽူႈတီႈၶူၼ်ႉၸွပ်ႇၶဝ်(researcher) ၵေႃႈလႆႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်တိူဝ်းတႃႇတေၶူၼ်ႉၸွပ်ႇႁႃယႃႈယႃ ဢၼ်တေမႃးတိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈတၢင်းပဵၼ်လူင် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼႆးတိၼ်း (COVID-19)။
③.  ပေႃးမီးသၢႆငၢႆမိူၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႆ - သင်ဝႃႈမီးဢႆ၊ မီးၸၢမ်၊ မီးၼမ်ႉမုၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ၊ ႁႂ်ႈၵႅတ်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ် ႁၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်းတၢင်ႇၵေႃႉ၊ယႃႇယူႇၸွမ်းၵၼ်၊ယူႇသဝ်းဝႆႉၶေႃၶေႃတီႈႁိူၼ်း၊ယင်းၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇ မဵဝ်းယူႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈသင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈသၢႆငၢႆမၼ်းမၼ်ႇလီမႃး၊ဢမ်ႇၼၼ်ယူႇၸမ်ၵၼ်တင်းၵူၼ်းတီႈပဵၼ်ယူႇၼႆၸိုင်၊ႁႂ်ႈႁိပ်ႇၵႂႃႇႁႃမေႃယႃၵမ်းသိုဝ်ႈ။
④.  ၽူႈတီႈပႆႇမီးသၢႆငၢႆတင်းလၢႆ - ႁႂ်ႈၾၢင်ႉတၢင်းယၢၼ်ႁၢင်ႇ (Distancing) မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းလၢၼ်ႉၼႂ်း သႅင်ႇ၊ဢမ်ႇၼၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ်ၵၼ်၊ဢမ်ႇၼၼ်မိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းလိပ်ႇၾ်လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉမွၵ်ႈ (2 မီႇတႃႇ  ဢမ်ႇၼၼ် 6 ပေႇ)။ႁႂ်ႈဝႄႈလွင်ႈၵႂႃႇဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းၼမ်ၵူၼ်းၵိုၼ်း၊ၸိူင်ႉၼင်ႁူင်းၵၢတ်ႇလူင်၊ ႁူင်းၶၢႆလူင် (shopping mall) ၊ ဢွင်ႈတီႈပၢင်ပွႆးမူၼ်ႈသိူဝ်း(Entertainment)၊ ႁူမ်ႈပႃးဢွင်ႈတီႈ မီးၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်း ပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼႆးတိၼ်း (COVID-19) ၽႄႈၸပ်းၵၼ်။
⑤.  ဢွင်ႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်းတင်းလၢႆတင်းလူင် - ပေႃးပဵၼ်လႆႈႁႂ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်းဢွၼ်ႊလႆး(Online) ၊ ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆ ငၢႆဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်းသေ ၸၢင်ႈတေသင်ႇပိၵ်ႉလိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။
⑥.  ဢွင်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ် - ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဵၼ်းၵၢၼ်တၢင်းၵႆ(Teleworking)၊ ပုတ်ႈၶႇဝ်းယၢမ်းၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ၶၢဝ်းယၢမ်းၵွၼွၶဝ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဢေႇ၊ႁပ်းလိုဝ်ဝႆႉလွင်ႈပင်ၵုမ်၊ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ႁၢမ်ႈဝႆႉလွင်ႈဢွၵ်ႇတၢင်း၊ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း။
⑦.  ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ၊ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း - ႁႂ်ႈၵိုတ်း ဢမ်ၼၼ်သုတ်ႉၶၢႆႉဝႆႉပၢင်ပွႆးဢၼ်တေမီးၽူႈၵူၼ်းတင်းၼမ် မႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ ၸိူင်ႇၼင်ပၢင်ၶေႉၶဵင်တၢင်းလဵၼ်ႈ(ၵီႊလႃး)၊ပၢင်ပွႆးၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတင်းသဵင်ႈ၊ ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ(သူင်ၵရၢၼ်ႊ)ပီၼႆႉ။လူင်ပွင်ၸိုင်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈတေဢမ်ႇမီးဝၼ်းပိၵ်ႉလိုဝ်ႈၵၢၼ်၊ၵွပ်ႈဝႃႈပေႃးဢမ်ႇၼၼ်ၼႆတေမီးပီႈၼွင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းသေတေၸၢင်ႈတေႃႉတၢင်းပဵၼ်လူင်၊မိူဝ်းၽႄႈတၢင်းႁိူၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်ပေႃးဢွင်ႈတီႈတၢင်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈမီးၸိူဝ်ႉၽႄႈယူႇၼႆၸိုင်၊တေၸၢင်ႈ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ်မႃးၽႄႈၶိုၼ်းဢွင်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊မၼ်းတေပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင်ၼႆလႄႈဝၼ်းပၢင်ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈပဵၼ်ဝၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်တႆယဝ်ႉ။
⑧.  တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈၶေႃႈမၢႆ (Social Distancing) ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီးၽွၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉထိုင်တင်ႈတေႇၸၼ်ႉပွၵ်ႉ ယွမ်ႇတေႃႇထိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉထိုင်တင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၸုမ်းလူင်ပၢႆးယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႇ (WHO) ၶဝ်ၸင်ႇလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉၶပ်ႉၵၼ်လီလီၼႆယဝ်ႈ၊  လွင်ႈတေပိၵ်ႉဝၢၼ်ႈပိၵ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉတႄႉမိူဝ်ႈမီးၸိူဝ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၽႄႈတိတ်ႈၵႂၢင်ႈၵႂႃႇၸွတ်ႈတူဝ်ႇထိုင်ပွၵ်ႉယွမ်ႇယဝ်ႉၸင်ႇတေၸၢင်ႈဝူၼ်ႉထိုင် မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။

"Hope for the best, but prepare for the worst."

မုင်ႈမွင်းဝႆႉႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈလီသေပိူၼ်ႈသေတႃႉၵေႃႈ ႁႂ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလွင်ႈၸႃႉၽွင်ႈ။

ၶူးလႅင်းမုၼ်း