ပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ယူင်ႉပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Charter)

လွင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းတင်ႈၸႂ် (ၶေႃႈတိၵ်ႈထၢၼ်ႇ)

• ႁဝ်းၶႃႈတေယုၵ်ႉယွင်ႈတၢင်ႇမုၼ်  ဢဝ် “ၸိူဝ်ႉသၢႆငိူၼ်ႈႁၢၵ်ႈၶိူဝ်းတႆး” ဝႆႉသုင်သေပိူၼ်ႈ၊                           (ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမႃးဢွၼ်တၢင်း)    
• ႁဝ်းၶႃႈတေၽွမ်ႉၵၼ်ႁၵ်ႉသႃဝႆႉလွင်ႈပဵၼ် “သၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း၊”                                                                 (ႁၵ်ႉသႃသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း)   
• ႁဝ်းၶႃႈတေႁူမ်ႈၵၼ် “ၸွၼ်ၶီမိူဝ်ႈမီးၶီလႄႈၸွၼ်ၸူမ်းၸွမ်းမိူဝ်ႈမီးၸူမ်း၊” ဢမ်ႇဝႃႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး သၢႆလႂ်၊ဢွင်ႈတီႈလႂ်၊  (ၸႃႉႁူမ်ႈၶီလီႁူမ်ႈၸၢမ်ႇၵူႈသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း)
• ႁဝ်းၶႃႈတေ “ယွမ်းႁပ်ႉလႄႈယုၵ်ႉယွင်ႈသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈသၢႆ၊ဢၼ်ယူႇသဝ်းၽိုၼ်လိၼ်ဢွင်ႈတီႈ တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ်ၵူႈတီႈၵူႈသၢႆ၊” မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၶိူဝ်းတႆးၼႂ်းဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်း၊                                         (ယွမ်းႁပ်ႉၼပ်ႉထိုဝ်လႄႈယုၵ်ႉယွင်ႈၵၼ်ၵူႈသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း)
• ႁဝ်းၶႃႈ “တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်တေႃႇၵၼ်၊ ပုၼ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်သၢင်ႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မၼ်ႈၵိုမ်း ယိုၼ်းယၢဝ်းတေႃႇပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ၊ႁဝ်းၶႃႈတေၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်၊”                                               (ဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်၊ တေမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၵူၺ်း၊)                                                        

ယိူင်းမၢႆ

·        ပုၼ်ႈတႃႇႁၵ်ႉသႃႇၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈ မီးပႃးၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႈ၊

§  ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း  (Nationality)

§  လိၵ်ႈလၢႆးၽႃႇသႃႇ (language & literature)

§  ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း  (Art & Culture)

§  ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း                                                                    (Homeland or Permanent Resident)

§  လွင်ႈငမ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ  (Peace and Well-being)

ပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ယူင်ႉပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Charter)

လၢတ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

·        လွင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉမီး (3) ၶေႃႈ၊ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးတီႈၼႆႈၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ “ၸိူဝ်ႉသၢႆငိူၼ်ႈႁၢၵ်ႈၶိူဝ်းတႆး” ၵူႈၸိူဝ်ႉသၢႆ တီႈမီးယူႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလူင်ၼႆႉယဝ်ႉ၊

1)     ပဵၼ်သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇငိူၼ်ႈၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် သၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး သၢႆၼိုင်ႈ၊

2)     မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈငၢႆးၵၼ်၊ မိူၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇၼၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးသၢႆယႂ်ႇဢၼ်မီးယူႇ၊

3)     မီးၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းငၢႆးၵၼ်၊ မိူၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးသၢႆယႂ်ႇဢၼ်မီးယူႇ၊

·        လွင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၼၼ်ႉ တေၸပ်းပႃးမႃးတၢင်းသၢႆလိူတ်ႈပေႃႈမႄႈၵမ်းသိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပေႃႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းမႄႈၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈ၊

·        လွင်ႈတႃႇတေပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉတေလႆႈမီးတင်းလွင်ႈႁူႉတူဝ် (conscious mind ) လႄႈ မေႃဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် (pride )တေႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ၊

·        လွင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽႄဢွၵ်ႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈတေယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇၼမ်ႉ လႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်၊ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼပ်ႉထိုဝ်သႃႇသၼႃႇသင်၊

·        ပီႈၼွင်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈၸဝ်ႈၵူႈၵေႃႉ၊တိုၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းပုၼ်ႈတႃႇႁၵ်ႉသႃႇၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇၸိူမ်ႈယဵၼ်းႁၢႆလၢႆၵႂႃႇလႆႈ၊

လိၵ်ႈလၢႆးၽႃႇသႃႇ

·        “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး” ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆငိူၼ်ႈႁၢၵ်ႈၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းၽိုၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ် လၢႆဢွင်ႈတီႈ၊ လၢႆၸိုင်ႈ မိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ဢၼ်မီးငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တေႃႇပေႃး ၵပ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈ၊

·        ႁူမ်ႈပႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၸိူဝ်းဢၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈပဵၼ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၼႃႇမီးၽႃႇသႃႇၶေႃႈ ၵႂၢမ်း၊ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် မိူၼ်ၵၼ်တင်းသၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇငိူၼ်ႈၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈ တေလႆႈၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်၊

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈသၢႆ၊ၵူႈဢွင်ႈတီႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်လႄႈပုၼ်ႈၽွၼ်းတႃႇတေ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁၵ်ႉသႃ ၵုမ်းထိင်း ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈတေဢမ်ႇႁၢႆလၢႆ၊

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈသၢႆ၊ ၵူႈဢွင်ႈတီႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵူႈသၢႆၽႃႇသႃႇမီးၵုင်ႇမုၼ်လႄႈၵုင်သလေႇ(honor and glory) ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉၼပ်ႉထိုဝ်ၵၼ်လႄႈမေႃယုၵ်ႉယွင်ႈၵၼ်၊

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈသၢႆ၊ ၵူႈဢွင်ႈတီႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵူႈသၢႆၽႃႇသႃႇ၊မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းမုၼ်းလႅင်းၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လႄႈ ဢဝ်ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ၊ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇႁႃၵၼ်ၼႂ်းၶိူဝ်းတႆး သၢႆလဵဝ်ၵၼ်လႆႈ၊

ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း

·        ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၶွင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပႃးတင်းၾိင်ႈယူႇသဝ်း၊ၾိင်ႈၵိၼ် ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊ ႁိူၼ်းယေး ဢွင်ႈယူႇတၼ်းသဝ်း၊ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ၊တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ၊လွင်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃ ငၢၼ်း၊ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈလဵၼ်ႈ လွင်ႈႁႆႇတိုင်ႈၵႃႈဝႅၼ်၊ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႈ ၾိင်ႈထုင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈလွင်ႈ မေႃဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊

·        ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးယူႇဢွင်ႈတီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁၢင်ႇယၢၼ်ၵႆတူင်ႇဝူင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေလိုမ်း ပႅတ်ႈၵၼ်၊တေလႆႈၵႂႃႇမႃးႁႃသူႇၵၼ်၊ၵပ်းသိုပ်ႇၶဝ်ႈႁႃ ၵၼ်၊ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ၊

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈၸိူဝ်ႉသၢႆ၊ဢမ်ႇဝႃႈယူႇသဝ်းဢွင်ႈတီႈလႂ်၊ဢမ်ႇလီလိုမ်း၊ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ပႅတ်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ တေလႆႈယိပ်းတိုဝ်းလွင်ႈတိုဝ်းၵမ်ဢၼ်လီငၢမ်းဝႆႉႁႂ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းလႄႈၼပ်ႉထိုဝ်ပႃးၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇၶိူဝ်းဢၼ် ယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်၊

·        ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၵေႃႉၵူႈၸိူဝ်ႉသၢႆ၊ၵိုင်ႇလီႁၵ်ႉသႃႇၵုမ်းထိင်းၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ၊ ယႃႇႁႂ်ႈၽႂ်၊ ၽူႈလႂ် ဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇၶိူဝ်းလႂ် မႃးယႃႉၵဝ်းႁႂ်ႈလူႉလႅဝ်၊

·     ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၵေႃႉၵူႈၸိူဝ်ႉသၢႆႁူမ်ႈၵၼ်ႁၵ်ႉသႃၵုမ်းထိင်းၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆး၊ႁႂ်ႈသိုပ်ႇမီးၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈဝႆႉလႄႈႁူမ်ႈၵၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ၊

ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် ဢမ်ႇၼၼ်ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်း

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၵူႈၸိူဝ်ႉသၢႆ၊ ၵူႈဢွင်ႈတီႈတေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁၵ်ႉပႅင်းလႄႈႁၵ်ႉသႃၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈ ဢမ်ႇၼၼ်ဢွင်ႈတီႈ ယူႇသဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ပုၼ်ႈတႃႈသိုပ်ႇသၢၼ်ႁၵ်ႉသႃ ၵုမ်းထိင်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈႁႂ်ႈထိုင်လုၵ်ႈလၢၼ်လၢႆပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်၊

·        ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးတိုၼ်းတေလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်လႄႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းလႅၼ်လိၼ် ဢွင်ႈတီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊

·        ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၵေႃႉ၊မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတႃႇမုၼ်းလႅင်းဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊

·        လွင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ၊မီးၵုင်ႇမုၼ်လႄႈၵုင်သလေႇလႄႈတေဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉပေႉၵိၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်၊တေလႆႈမေႃယူႇ သဝ်းၸွမ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်၊

·        ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၵေႃႉ၊တေဢမ်ႇလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ၊မုင်ႈတူၺ်းလၢႆလၢႆ မိူဝ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးထုၵ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမႃးၶီႇၼဵၵ်း တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းဢွင်ႈတီႈတီႈလႂ်၊

လွင်ႈငမ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ

·        ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉတေလႆႈမီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်လႄႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ တေဢမ်ႇလႆႈ လိူၵ်;ၼႃႈၸႅၵ်ႇၽေၸၢႆးယိင်း၊ဢွင်ႇတီႈၵိူတ်ႇ၊ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၽႃႇသႃႇ၊သၽႃႇဝလွင်ႈပဵၼ်ယူႇတၢင်းတူဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆးယူႇလီ၊ လွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ် သႃႇသၼႃႇ၊ဢမ်ႇၼၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉႁၼ်ပၢႆးမိူင်း၊

·        ၵူၼ်းႁဝ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူႈမိူဝ်ႈၵူႈၶၢဝ်းတီတူဝ်ၵဝ်ႇမီႈယူႇ၊ ပုၼ်ႈတႃႇၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇလႄႈၼႃႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ၊

·        ၵူၼ်းႁဝ်းတိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈတြႃးၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊

·        ၵူၼ်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈႁပ်ႉတိုဝ်ႉတၢင်းၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊တိုဝ်ႉတၢင်းလွင်ႈႁဵၼ်းႁူႉပၢႆးပၺ်ၺႃႇ၊လွင်ႈယူတ်းယႃ၊ လွင်ႈတူၺ်းလူလုမ်းလႃး၊လွင်ႈလဝ်ႈတၢင်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁႂ်ႈလိူၵ်ႈပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်ပုၼ်ႈတႃႇ ႁပ်ႉႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊

·        တေၸႂ်ႉပိူင်မီႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇပိူင်မီႈသင်ၵေႃႈယႃႇ၊တေလႆႈဢဝ်လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်လၵ်း၊ပဵၼ်တီႈတင်ႈ၊ လႄႈတေလႆႈဝူၼ်ႉထိုင် လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇ ပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၼၼ်ႉလမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ၊

.....................................................................................................................................

ၶေႃႈထႅမ်

·        ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတိုၼ်းတေႁူမ်ႈမူႈႁူမ်ႈၸုမ်းၵၼ်ပုၼ်ႈတႃႈပူၵ်းပွင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ႁၵ်ႉသႃၵုမ်းထိင်းလႄႈမုၼ်းလႅင်းတူင်ႇဝူင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ႁႂ်ႈၶႅင်ႇ ၵႅၼ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼႂ်းပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊ ၸွမ်းၼင်သၢႆငၢႆဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈတင်းမူႈၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊

·        လွင်ႈပူၵ်းတင်ႈၵေႃ ဢမ်ႇၼၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (4) ယိူင်ႈ (4) ပိူင်၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ ၾိင်ႈထုင်းၾိင်ႈငႄႈ၊ လႄႈဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ တေၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ်ၵူၺ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ဢၼ်တႅၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးတင်းသႅင်ႈၼႆသေ၊ သမ်ႉႁၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း တၢင်ႇမူႈတၢင်ႇၸုမ်းဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼႆ တေဢမ်ႇလႆႈလႃးလႃး၊

·        လွင်ႈပူၵ်းတင်ႈၵေႃ ဢမ်ႇၼၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (4) ယိူင်ႈ (4) ပိူင် ဢၼ်ႈဝႃႈၼၼ်ႉ၊ တေပဵၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ပိူင်မီႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ႁိုဝ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈယႃႇ၊ လွင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်လႄႈသင်၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်လႄႈသင်၊ တေလႆႈဝႆႉတၢင်းလမ်ႇလွင်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ၼႂ်းၾၢင်ႁၢင်ႈပုၼ်ႈပၢင်ႈလဵဝ်ၵၼ်၊ ပုၼ်ႈပၢင်ႈၸမ်ၵၼ် တင်းသဵင်ႈယူႇယဝ်ႉ၊

·        လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢဵၼ်းဢၢၼ်းလႄႈယိူင်းမၢႆတေႃႇပေႃးထိုင်လွင်ႈတမ်းဝၢင်းလၵ်းၵၢၼ်မၢႆမီႈမုၵ်ႉၸုမ်းသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ၊ ဢၼ်တႃႇတေလႆႈ တိုဝ်းၵမ်ႁဵတ်းၸွမ်းၼၼ်ႉထုၵ်ႇလီဢဝ်လၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉငဝ်ႈယူင်ႉပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ(National Charter)ၼႆႉ၊ ပဵၼ်လၵ်းၼမ်း၊ ပဵၼ်ပိူင် လူင်သေပူၵ်းပွင်ၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈထိုင်တီႈယွတ်ႈႁွတ်ႈတီႈယိူင်းမၢႆဢၼ်ပဵၼ်တီႈသုင်သုတ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈတိၵ်ႈထၢၼ်ႇဢဵၼ်း ဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈပၼ်တၢင်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႆႉ၊ ႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးမီးတၢင်းငမ်းယဵၼ်သေ သိုပ်ႇယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း၊ တေႃႇပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။

·        ၽူႈတီႈယွမ်းၶဝ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်း၊ၽူႈတၢင်တူဝ်ပုၼ်ႈတႃႇႁၢပ်ႇႁပ်ႉၼႃႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်ၼၼ်ႉ၊တေလႆႈပဵၼ်ၽူႈၸုၼ်ႉတူဝ်ၶၢမ်ႇ ယၢပ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉတႄႉ၊တေဢမ်ႇလႆႈမီးၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်းၸၼ်ႉၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉလႄႈ တေလႆႈတူၺ်းႁၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ပဵၼ်လမ်ႇ လွင်ႈ၊ (မၢင်ပွၵ်ႇၼႂ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်ႈၶဝ်ႈႁပ်ႉၸၼ်ႉၵၢၼ်ၼၼ်ႉ၊ တေလႆႈမီးၾိင်ႈထုင်းသေ၊ ႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းဢၼ်တေလႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄ တၢင်းႁၼ်ထိုင် (Show visions) တေႃႈတီႈပၢင်ၵုမ်သေ၊ ပၼ်တၢင်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇတေႃႈတၢင်းႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ၊ တၢင်ႇၼႄထၢတ်ႈၸႂ်၊ ၼမ်ႉ ၸႂ်တေႃႇၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁၢပ်ႇႁပ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။)

Anurat Khemanitthathai

28/7/2017

----------------------------------------------------------------------------------

မၢႆတွင်း ။  ။

ၽိုၼ်လိၵ်ႈပွင်လွင်ႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈယူင်ႉပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Charter) ဢၼ်ၼႆႉ၊ ၸၢႆးၵႅဝ်ႈ (Anurat Khemanitthathai) ပဵၼ်ၽူႈဝူၼ်ႉတႅမ်ႈပဵၼ်ၾၢႆႉထႆးဢၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ธรรมนูญเชื้อชาติ သေ ၶူးလႅင်းမုၼ်းၽူႈပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈတႆးၶႃႈဢေႃႈ၊ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးထတ်းသၢင်လီငၢမ်း    ယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈ တင်ႈ ၸိုဝ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ပိုၼ်ႉငဝ်ႈယူင်ႉပိူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Charter)ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ၊ တီႈတေႉမၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈ တႃႈ ပူၵ်းတင်ႈပိူင်လွၵ်းလၢႆးဝၢင်းၽႅၼ်(National strategy) တႃႇၶိူဝ်းတႆးတင်းလူင်ၼၼ်ႇၶႃႈယဝ်ႈ၊ဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉ ၶေႃႈ ၵႂၢမ်း National strategy ၵမ်းသိုဝ်ႈၶႃႈ၊ ၵူဝ်မၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈၼႃႇလႄႈၸင်ႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပိုၼ်ႉငဝ်ႈယူင်ႉပိူင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Charter) ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ။ ၶိူဝ်းတႆးၼႂ်းတီႈၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပွင်ႇဝႃႈတႆးမိူင်းတႆးႁဝ်ႈၶႃႈၵူၺ်း၊ မီႈတီႈပွင်ႇထိုင်ၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ပဵၼ် “ၸိူဝ်ႉသၢႆငိူၼ်ႈႁၢၵ်ႈၶိူဝ်းတႆး” (Tai Speaking People) တင်းသဵင်ၼႂ်းလုမ်ႈ ၾႃႉလူင်ၼႆႉၶႃႈယဝ်ႈ၊ ဢမ်ႇဝႃႈတႆးလူင်၊တႆးမၢဝ်းတႆးၼိူဝ်၊ တႆးထႆး၊တႆးလၢဝ်း၊တႆးလမ်၊ တႆးလႅင်၊ တႆးတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆၸိူဝ်ႉငိူၼ်ႈႁၢၵ်ႈၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်သေၽၢတ်ႈယၢၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလၢႆပၢၵ်ႇႁဵင်ပီၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႈ။

                                                                                          ၶူးလႅင်းမုၼ်း(႔႗)